Dünya askeri denizcilik tarihine yön veren ilk nükleer enerjili uçak gemisi USS Enterprise (CVN-65) için nihai imha süreci resmen ilan edildi. ABD Donanması, geminin gövdesinin sökülmesi ve radyoaktif elementlerden arındırılarak bertaraf edilmesi amacıyla NorthStar Maritime Dismantlement Services şirketi ile 418,5 milyon dolarlık sabit fiyatlı bir anlaşmaya vardı. Aslında söz konusu söküm ihalesi daha önce 536,7 milyon dolar bedelle aynı firmaya verilmiş, fakat rakip şirketlerin yasal itirazları nedeniyle süreç federal mahkeme kararıyla iptal edilerek yeniden başlatılmıştı. Yenilenen ihale maratonu, ABD hazinesine yaklaşık 118 milyon dolarlık büyük bir tasarruf sağladı. Alabama’nın Mobile kentinde yürütülecek operasyonun Eylül 2030’a kadar tamamlanması hedefleniyor.
SEKİZ REAKTÖRLÜ DEV YAPI MÜZEYE DÖNÜŞTÜRÜLEMEDİ
1961 yılında donanmaya katılan ve askeri çevrelerde “Big E” lakabıyla anılan USS Enterprise, dünya üzerinde tam sekiz adet nükleer reaktörle inşa edilmiş tek uçak gemisi olma unvanını taşıyor. Görev süresi boyunca Küba Füze Krizi’nden Vietnam Savaşı’na kadar pek çok küresel krizde başrol oynayan gemi, 1964’teki “Sea Orbit” operasyonuyla da hiç yakıt almadan dünya turu atarak nükleer gücün sınırlarını kanıtlamıştı. 2012’de emekli edilen ve 2017’de nükleer yakıtı boşaltılan geminin bir yüzer müze yapılması planlansa da reaktörlerin devasa gövdeye ayrılmaz şekilde entegre olması, güvenlik gerekçesiyle bu fikrin rafa kaldırılmasına neden oldu.
MİRASI YENİ NESİL KRAVUZERDE YAŞAYACAK
Bu devasa operasyon, sadece bir hurdaya çıkarma işlemi olmaktan öte, askeri stratejide bir ilk deneme (pilot proje) olarak kabul ediliyor. Tamamen sivil ve ticari bir tersane eliyle sökülecek ilk nükleer uçak gemisi olacak Enterprise, gelecekte emekliye ayrılacak olan Nimitz sınıfı modern nükleer filonun söküm süreçleri için temel bir rehber oluşturacak. Söküm esnasında gemiden elde edilecek yaklaşık 35 bin tonluk yüksek kaliteli geri dönüştürülmüş çelik ise sembolik bir köprü kuracak. Bu çeliğin, yapımı son sürat devam eden yeni nesil Gerald R. Ford sınıfı USS Enterprise (CVN-80) uçak gemisinin inşasında hammadde olarak kullanılması planlanıyor.
